چو سهراب را دید گردآفرید...

۲.حرف اضافه:
این را پس از متمم می آید:
اغلب درمعانی:
از،به،با،در،برای،درباره‌ی،مخصوص(=رای تخصیص)و...

شیخ ما را پرسیدند.
یعنی:از شیخ ما پرسیدند

بازرگانی را گفتند.
یعنی به بازرگانی گفتند

۳. فک اضافه:
این را بین مضاف و مضاف الیه آمده و ساختار ترکیب اضافی را جا به جا می کند:
او را نام علی است.
یعنی نام او علی است

برای درک دو نوع دوم باید جمله را به زبان معیار و امروزی برگردانیم و به قول معروف برای خود معنی کنیم:
زاهدی را پرسیدند
= از زاهدی پرسیدند

او را دلارام نام است
= نام او دلارام است

هنگامی که "را "بدل از حرف اضافهء "برای" باشد ، می توان آن را به صورت فک اضافه هم در نظر گرفت:

او ما را معلم بود:

1. او معلم ما بود - فک اضافه
2. او برای ما معلم بود- بدل از حرف اضافه.
   یکی از دوستان مخلص را
   مگر آواز من رسید به گوش

گویا صدای من، به (گوشِ یکی از دوستان مخلص) رسید.

یکی از دوستان مخلص را... گوش،
یعنی:
گوشِ یکی از دوستان مخلص

یا:
فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم

فلک را سقف... = سقفِ فلک..‌.

چنان‌که می‌بینید، «را» هنگام بازگردانی (معنی کردن) تبدیل به «--ِ» می‌شود؛ به همین دلیل، به آن «را»ی جانشین کسره هم می‌گویند.

مرا در دل، درخت مهربانی
به چه مانَد؟ به سرو بوستانی

مرا در دل = در دلِ من

«را»ی فکّ اضافه پس از مضافٌ‌الیه می‌آید و هنگام بازگردانی به‌صورت «--ِ-» پیش از مضافٌ‌الیه قرار می‌گیرد، بنابراین نباید آن را با «را»ی نشانه‌ی مفعول، اشتباه بگیریم

دانش-آموزان-آلاء دانش-آموزان-نظام-جدید-آلا دانش-آموزان-نظام-قدیم-آلا ریاضیا تجربیا