توضیحات زیست یازدهم صفر تا صد استاد موقاری
-
-
ماده وراثتی
در حالت طبیعی درهسته یک سلول 46 کروموزوم هست و در تقسیم میتوز دقیقا همین 46 کروموزوم برای سلول های ایجاد شده کپی می شود.
در تمایزها سلول ها فقط تغییر ظاهری دارند.
*ساخت پروتئین در سلول های پروکاریوت از سیتوپلاسم می آید و در سلول های یوکاریوت از هسته دستور صادر می شود.
RNA یک زنجیره از رشته های نوکلئوتیدی است.
DNA دو رشته از این رشته هاست.شناسنامه سلول= تعداد کروموزوم، تعداد کروماتید، تعداد DNA، تعداد سانترومر، تعداد رشته های پلی نوکلئوتیدی، سری کروموزومی
*در هر سلول زنده الزاما 46 کروموزوم نیست ممکن است سلول چند هسته ای باشد یا ممکن است اصلا هسته نداشته باشد.
اسپرم و تخمک هرکدوم دارای 23 مروموزوم هستند که به این می گوییم هاپلوئید و به هردوی آن ها در کنارهم می گوییم دی پلوئید.
هر کروموزوم بر اساس محتوای ژنتیکی کنار کروموزم دیگر قرار میگیرد به خاطر همین بهشون می گییم همولوگ یا همتا.
این دو کروموزوم محتواشون مشابه است اما الزاما یکسان نیستند.
22 جفت اول در جنسیت نقشی ندارند اما جفت 23 مربوط به جنسیت است.
در زن ها هر 23 جفت همتان اما در مردان جفت 23 همتا نیست. -
برای سلول مراحل g1، s، g2 در مجموع بهش میگیم اینترفاز وقتی این مراحل سپری بشه تقسیم شروع می شود.
*وقتی رشته ها درحالت کروماتینی هستند قابل رویت نیستند.
*درسلول یوکاریوت هم درهسته و هم درسیتوپلاسم ماده وراثتی داریم.
*DNA درون هسته از نوع خطی است اما DNA درون سیتوپلاسم حلقوی است.
*به اینکه از یک DNA کپی کنیم و یک DNA دیگه بسازیم همانند سازی است. وقتی از DNA، RNA بسازیم رو نویسی است.
*دستور ساخت هیستون در هسته صادر می شود درسیتوپلاسم ساخته می شود و درهسته به کار خودش ادامه می دهد.
*90درصد زندگی سلول در مراحل g1، s، g2 می گذرد. در سلول هایی که بیشتر تقسیم می شوند این مراحل سریعتر می گذرد.
*در مرحله g1 دی ان ای تک کروماتیدی است و درمرحله S دو کروماتیدی می شود.
*هر سلول یوکاریوتی هم مراحل اینترفاز را نمی گذراند مثلا سلول های آوند چوبی، گلبول قرمز در انسان.
*اغلب نورون ها وارد مراحل اینترفاز نمی شوند.
*پلاسموسیت و گامت توانایی تقسیم ندارند. -
*تعداد کروموزوم با تعداد سانترومر ها برابر است.
*دو برابر تعداد DNA می شود تعداد رشته های پلی نوکلئوتیی است.
*بین افراد هم گونه و هم جنس تعداد معینی کروموزوم در یاخته های پیکری وجود دارد.
*بالا بودن تعداد کروموزوم ربطی به پیشرفته بودن اون شخص ندارد.
*در سندروم داون فرد به جای 46 کروموزوم 47 کروموزوم دارد، جفت 21 به جای دوتایی بودن سه تایی است.
*در مرحله متافاز رشته های وراثتی قابل مشاهده هستند.
*درکاریوتیپ باید سلول زنده هسته دار که توانایی تقسیم دارد مورد بررسی قرارگیرد.
*بیشتر اندامک ها در مرحله g2 همانند سازی می شوند. -
*رشته های دوک پروتئینی هستند.
*همه رشته های دوک به سانترومر متصل نمی شوند.
*رشته های دوک را سانتریول نمی سازد.
*در نهان دانگان و بازدانگان سانتریول نیست اما رشته های دوک را دارند.
*خزه و سرخس سانتریول دارند.
*در نهان دانگان و بازدانگان سازماندهی ساخت رشته های دوک به عهده پروتئین های سیتوپلاسمی و غشایی است.
*سانتریول هم می تواند در گیاهی بدون آوند و هم آوند دار دید.
*سانتریول عموما درسلول های گیاهی نیست اما درسلول های جانوری هست.
*تاژک عموما در گیاه ها یافت نمی شود.
*می توان رشته دوکی راهم دید گه به وسط سول می آیند اما به سانترومر وصل نمی شوند. -
*درمراحل پروفاز و پرومتافاز و متافاز تغییری درشناسنامه سلول نداریم، تغییر در مراحل آنافاز و تلوفاز اتفاق می افتاد.
*درمرحله تلوفاز 4 غشا تولید می شود چون دو هشته ساخته شده است.
*درمیتوز الزاما ستوکینز نداریم.
*پایان ستوکینز همزمان با پایان تلوفاز نیست.
جلسه 71 -
*تمام مراحل میتوز و اینترفاز دریک سلول است.
*نقطه های وارسی توی زمان ها و مکان های خاصی در سلول نیستند.
*در نقطه های وارسی پروتئین های متعددی هستند که سلول را چک می کنند.
*تعداد نقاط وارسی بی از سه تاست.
*ممکن است سلول سالم باشد اما نقاط وارسی اجازه رفتن به مرحله بعد را نمی دهند مثل اغلب نورون ها.*تومور های خوش خیم: رشد کمی دارد، معمولا خیلی بزرگ نمی شوند (در برخی موارد می توانند بزرگ شوند)، متاستاز ندارند و منتشر نمی شوند، معمولا به بافت های مجاور خود آسیب نمی زنند (برخی موارد اختلال در انجام اعمال طبیعی اندام)، پس از جراحی و خارج کردن معمولا عود نمی کنند.
*تومور های بدخیم: سرعت رشد بالا، اندازه بزرگتر نسبت به خوش خیم، توانایی متاستاز دارد، می تواند به بافت های مجاور حمله کند، پس از جراحی و خارج کردن احتمال عود کردن هست به عنوان نمونه: ملانوما
*برای تومورهای خوش خیم متاستاز نیست و معمولا سرطانی هم نیستند.
*جهش: تغییر ناگهانی و سریع ژنتیک است. -
*شیمی درمان روش درمانی سراسری و پرتودرمانی روش درمان موضعی است.
مرگ یاخته= 1_ تصادفی (نکروز)
2_ غیر تصادفی (آپوپتوز) ← 1_سلول خودی ← سالم: حذف یاخته های پیر، تکاملی ماند حذف پرده های بین انگشتان در برخی پرندگان. غیر سالم (مکانیسم دفاعی): آسیب دیده مانند آفتاب سوختگی، آلوده به ویروس و سرطانی.
2_سلول غیر خودی ← پیوند عضو ← سلول سالم و غیرخودی -
میوز
*تقسیم میوز برای تولید مثل جنسی است اما همه گامت ها حاصل از تقسیم میوز نیستند.
*هرجانوری که تولید مثل جنسی دارد الزاما تقسیم میوز ندارد.
*گامت توانایی تقسیم میوز ندارد اغلب توانایی تقسیم میتوز هم ندارند اما برخی توانایی تقسیم میتوز دارند.
*گامت توانایی لقاح دارد اما توانایی تقسیم ندارد.
*میوز پی در پی نیست.
*در تقسیم میوز پرومتافاز نداریم.
*درتلوفاز DNAها از حالت فشردگی نسبتا خارج نمی شوند اما در برخی گونه ها از این فشردگی خارج می شوند.
*درمیوز1، یک تقسیم داریم و میوز2، دو تقسیم داریم. -
پروفاز 1= تشکیل تتراد، نحوه اتصال رشته های کینه توکوری، اتصال ایجاد کرانیک اور.
متافاز1= حرکت به وسط سلول و قرارگیری درسطح استوانه ای سلول (برای تتراد)، حداکثر فشردگی تتراد، بحث نوترکیبی، کروموزوم ها در2 خط ردیف می شوند، قانون دوم مندل (استقلال ژن ها)
آنافاز= جدا شدن کروموزوم های همتا، ازبین رفتن تتراد، تعداد کروموزوم و سانترومرهای سلول دوبله نمی شود، قانون اول مندل (تفکیک ژن ها)، جدا شدن با کوتاه شدن رشته های کینه توکوری هسته ولی نه تجزیه پروتئین های اتصالی سانترومر.
تلوفاز= تعداد کروموزوم ها و سانترومرهر هسته _ نصف مادر هرهسته _ هاپلوئید مضاعف، دراز کروماتینی شدن کروموزم ها را به آن صورت نداریم (البته دربرخی گونه ها داریم) -
*درتقسیم میوز سلول مادر شروع کننده تقسیم 46 کروموزوم دوکروماتیدی است و وقتی در میوز2 به چهارتا تقسیم می شود 23 تا تک کروماتیدی است.
مقایسه پروفاز1 با پروفازمیتوزی و میوز2= تشکیل تتراد_پروفاز1، نحوه اتصال رشته های کینه توکوری _ در پروفاز میتوزی و میوز2.
مقایسه متافاز1 با متافاز میتوزی و میوز2= در2 خط ردیف شدن_متافاز1، وجود تتراد_متافاز 1.
مقایسه آنافاز1 یا آنافاز میتوزی و میوز2= جداشدگی_آنافاز1 جداشدگی کروموزوم های همتا در آنافاز2 و میتوزی کروماتیدهای خواهری جدا می شود، دوبله شدن سانترومر و کروموزوم_تجزیه پروتئین های اتصالی سانترومر.
مقایسه تلوفاز 1 با تلوفاز میتوزی و میوز2= دیپلوئید یا هاپلوئیدی بودن هسته ها، مضاعف یا غیرمضاعف بودن هسته ها، تقاوت تعداد کرموزوم و سانترومر با سلول مادر خودش، کروماتینی شدن.
*ممکن است سلول حاصل ازتقسیم میتوز هاپلوئید باشد. -
*الزاما سلول حاصل ازمیوز گامت نیست.
*هرسلولی که لقاح می دهد الزاما گامت نیست.
*برای رسیدن به گامت الزاما سلول میوز نمی دهد.
*در میوز 2 مرحله داریم اما 2 تقسیم می دهیم.
*به تعداد تقسیم ها همانندسازی سانتریول داریم.
*یا تقسیم میتوز سلول هم یک سلول می تواند تولید کند (سلول چند هسته ای) هم دوتا سلول تشکیل دهد.
*به طورکلی 2 به توان تعداد مرحله ها، تعداد سلول ها را درآخر به دست آید. اگر حاصل روو منهای یک کنیم تعداد تقسیم به دست می آید (برای همانند سازی سانتریول اگرسلول جانوری بود و بعد از اینترفاز منظور بود با منهای یک درنظر میگریم اگر اینترفاز هم بود همون دو به توان مرحله)
*هیچ سلول هاپلوئیدی توانایی تقسیم میوز ندارد. -
*به ندرت در هر سلول جانوری اختلالات میوزی رخ نمی دهد (زنبور نر اصلا تقسیم میوز ندارد).
انواع پلی نوکلئوتیدی شدن ← 1_ آنافاز میتوز= یک سلول فاقد، یک سلول (4n غیرمضاعف) (سری کروموزومی و سانترومر اطلاعات سلول مادر ضربدر 2)
2_ آنافاز1 = یک سلول (2n مضاعف) ← میوز 2 سالم ← 1_گامت (2n غیرمضاعف) 2_ گامت (2n غیر مضاعف)، یک سلول فاقد (میوز2 ندارد)آنافاز میوز ← 1_ آنافاز2= یکی ← 2 گامت سالم ولی اونی که اختلال دارد 1_ یک گامت (2n غیرمضاعف) 2_ یک سلول فاقد
2_هر دو ← دو سلول فاقد، دو گامت (2n غیر مضاعف) . (کروماتید DNA و رشته های پلی نوکلئوتیدی یک دوم سلول مادر)
2_ اختلال میوزی کامل (هم آنافاز 1 و آنافاز 2)= سک سلول فاقد (میوز2 ندارد)، یک سلول (2n مضاعف) ← میوز 2 ← اختلال آنافاز2 ./ 1_سک سلول فاقد 2_ یک گامت (4n مضاعف) (سانترومر، کرموزوم و سری کروموزومی دوبرابر سلول مادر) -
انواع باهم ماندن ← **1_**باهم ماندن میتوزی (باهم ماندن کروماتیدهای خواهر) از تقسیم سلول 46 کروموزومی یک سلول 47 کروموزومی و یک سلول 45 کروموزومی تولید می شود.
2_ باهم ماندن میوزی= 1_ آنافاز1 (باهم ماندن کروموزوم های همتا) که از تقسیم یک سلول 46 کروموزومی یک سلول 22 کروموزومی (از تقسیم این سلول دو سلول 22 کروموزومی تشکیل می شود) و یک سلول 23 کروموزومی (از تقسیم این سلول دو سلول 24 کروموزومی تشکیل می شود) ایجاد می شود.
2_ آنافاز2= یکی (باهم ماندن کروماتیدهای خواهری) از تقسیم سلول 46 کروموزومی دو سلول 23 کروموزومی تشکیل می شود و یک سلول دو سلول 23 کروموزمی می سازد و سلول دیگر یک سلول 22 کروموزومی و یک سلول 24 کروموزومی ایجاد می کند / هر دو باهم (باهم ماندن کروماتید های خواهری) از تقسیم یک سلول 46 کروموزومی دو سلول 223 کروموزومی ایجاد می شود و هر دو یک سولل 22 کروموزومی و یک سلول 24 کروموزومی می سازند.( دراین حالت گامت ها دو به دو شبیه هستند) -
*دربدن هورمون های جنسی فقط دستگاه تولید مثل نمی سازد، بخش قشری فوق کلیه هم هورمون های جنسی را تولید می کند.
*وظیفه رگ ها در بیضه ها فقط خون رسانی نیست تمام ویژگی ها و وضایف خون برایش اطلاق می شود.
*در مردان تا بلوغ هیچ تقسیم میوزی وجود ندارد. -
*مثانه جزء دستگاه تولید مثل مرد نیست.
*بیشترین حجم بیضه را لوله های اسپرم ساز (لوله های پرپیچ و خم) تشکیل می دهند.
*قطر درونی اسپرم بر بیشتر از اپیدیدیم است. قطر کلافش هرچه به سمت اسپرم بر از ایپیدیدیم نزدیک می شویم کمتر می شود.
*فقط اسپرماتوسیت اولیه توانایی میوز دارد. -
*اپیدیدیم خارج از بیضه و درون کیسه بیضه قرار دارد.
*غدد ویزیکول سمینال فقط فروکتوز ترشح نمی کند مواد دیگری هم ترشح می کند.
*پروستات جفت نیست.وزیکول سمینال= تعداد: یک جفت (دوتا)، محل قرار گیری: بین مثانه و راست روده_پشت و پایین مثانه (به صورت متمایل)، ترشحات= 1_ محتویات: مایع غنی از فروکتوز 2_نقش: تامین انرژی لازم برای فعالیت اسپرم ها، اولین ترشحاتی است که به اسپرم اضافه می شود، این ترشحات به 2 مجرا (اسپرم بر) می ریزد حین عبور لوله های اسپرم بر از کنار و پشت مثانه، نام دیگر: کیسه های منی.
پروستات= تعداد: یک تا، محل قرارگیری: درست زیرمثانه، ترشحات= 1_ویژگی محتویات: قلیایی_شیری رنگ 2_نقش: خنثی سازی مواد اسیدی در مسیر اسپرم ها به سمت گامت ماده، ویژگی پروستات: به اندازه گردو_حالت اسفنجی، ترشحاتش به یک مجرا می ریزد.
پیازی میزراهی= تعداد: یک جفت (دوتا)، محل قرارگیری: بعد از پروستات و متصل به میزراه (پایین پروستات)، در ترشحات= 1_ویژگی محتویات: قلیایی_روان کننده_چسبناک 2_نقش: خنثی سازی اثر ادرار_پاکسازی و حفاظت از مجرای میزراه، کوچکترین غدد دستگاه تناسلی مرد، ترشحات آن به یک مجرا می ریزد (میزراه)، ویژگی: به اندازه نخودفرنگی_نام دیگر:کوپر.
