توضیحات زیست یازدهم صفر تا صد استاد موقاری
-
*در خانم ها در تقسیم میوز نهایتا به چهاریاخته می رسیم اما به چهار گامت نمی رسیم.
*درخانم پس از تولد دیگه همانند سازی DNA ندارد فقط قبل تولد همانند سازی دارند.
*اولین جسم قطبی تشکیل شده از میوز اووسیت ثانویه اگر سیتوکینز بدهد به دو یاخته برابر تقسیم می شود.
*دومین جسم قطبی امکان لقاح دارد اما توانایی تبدیل شدن به جنین را ندارد.تفاوت اسپرم زایی و تخم زایی= زمان اینترفاز سلول زاینده و سلول میوز دهنده، آغاز فرایند، پیوسته یا مقطع بودن، سیتوکینز نامساوی، تعداد گامت و انواع گامت، تاثیر کرانیگ اور، وابسته به لقاح بودن، انجامم میوز در غدد جنسی، سرعت انجام فرایند.
-
*درمرحله میوز 2 در تخمدان انجام نمی شود. میوز 1 در تخمدان پس از بلوغ کامل می شود.
*درتخمک گذاری اووسیت ثانویه را آزاد می شود نه تخمک.
8هورمون های جنسی زنانه یعنی استروژن و پروژسترون ولی هورمون های جنسی در زن استروژن راهم شامل می شود.
*تعداد فولیکول ها بعد از بلوغ تغییری نمی کند اما یاخته های فولیکول تقسیم می شوند.
*در چرخه تخمدان هم تقسیم میوز داریم هم تقسیم میتوز.
*FSH و LH تنظیم هورمون استروژن را برعهده دارند.
*اواخر دوره فولیکولی به بازخوردی مثبت می رسیم با بیشتر شدن LH و FSH استروژن بالا می رود. اوایل دوره بازخوردی منفی است. -
*وقتی که اوویست ثانویه از تخمدان اواخر روز ۱۴ به خارج تخمدان میرود⇜ اوویست، مایع فولیکولی، اولین جسم قطبی، تعدادی از یاخته های فولیکولی
*LH باعث بزرگ شدن جسم زرد است.
*جسم زرد استروژن و پروژسترون ترشح میکند.
*تخمگ گذاری نه جز دوره فولیکولی و نه جز دوره لوتئال نیست.
*پروژسترون باعث حفظ ضخامت دیواره داخلی رحم (آندومتر) میشود.
*همه یاخته های فولیکولی در تشکیل جسم زرد نقش ندارند.
*در خانم یائسه هورمون FSH و LH بیشتر از استیورژن و پروژسترون است. -
ابتدای هردوره جنسی، قاعدگی است.
در هفت روز اول که فاعدگی است، دو روز اول بیشترین خون ریزی است و روز ۵ تا ۷ دیواره شروع به ضخیم شدم میکند، روز ۵ تا ۷ خون ریزی ممکن است باشد ممکن است نباشد و اگر باشد کمترین خونریزی را داریم.
*به هیچ وجه دردوره لوتئال باز خوردی مثبت نداریم. -
"قاعدگی"
اول: ترشح استروژن و پروژسترون کم است ⇠ در نتیجه ⇠ ریزش و تخریب آدومتر و رگ های خونی (قاعدگی)دوم: بازخوردی منفی به هیپوتالاموس و افزایش ترشح هورمون آزاد کننده ⇜ ترشح FSH و LH کمی بالا میرود (طبق شکل کتاب میبینید که LH ابتدا کمتر از FSH است ولی در روز حدودا ۶ میزان آن با FSH برابر میشود.)
*بازخوردی منفی برای LH به دلیل درصد پایه ماندنش است
FSH تا روز ۴ افزایش مییابد (اما بخاطر افزایش استروژن و بازخوردی منفی) ⇜ از روز ۴ تا ۱۳ کاهش پیدا میکند ⇜ هورمون LH هم از همان اول دوره میبینید که افزایش تدریجی داشته ⇜ ابتدا کمتر از FSH است ولی روز ۶ برابر میشوند.افزایش استروژن در اوایل چرخه باعث بازخوردی منفی می شود ⇐ ۱_ FSH کاهش مییابد ، ۲_ LH کاهش نمییابد ولی این بازخوردی مانع افزایش آن میشود به عبارت دیگر میگویند در پایهای خون میماند.
۲ یا ۳ روز اول میزان استروژن تغیر چندانی نمیکند ⇐ ۱_ از روز ۵ تا ۱۰ افزایش استروژن با شیب ملایم ، ۲_ از روز ۱۰ تا ۱۳ باشیب تندتر.
سوم: در ۷ روز اول میبینید که استروژن آرام آرام رو به افزایش است ولی پروژسترون ثابت است ⇜علت⇜ چون پروژسترون علاوه بر بخش قشری غده فوق کلیه از فولیکول هم ترشح میشود و هرچه فولیکول رشد میکند ترشح استروژن را افزایش میدهد ولی چون جسم زرد وجود ندارد پروژسترون فقط به میزان ثابتی از بخش قشری غاه فوق کلیه ترشح میشود.
چهارم: میبینید که میزان استروژن از پروژسترون از همان ابتدا بیشتر است ⇜ ولی در مجموع میزان این دو هورمون در ۷ روز اول (قاعدگی) پایین است (پروژسترون حتی از استروژن هم پایین تر است)
*دوره فولیکولی درقاعدگی هم هست.
مقایسه هورمون در ۷ روز اول ⇐ ۱_ استروژن قطعا همواره بیشتر از پروژسترون است ، ۲_ تقریبا دربیشتر اوقات FSH بیشتر از LH است ⇜ روز ۶ برابر ⇜ بعد FSH کمتر از LH است.
"۷ روز دوم"
رشد و نمو دیواره رحم ادامه مییابد ⇜ میتوز سلول های پوششی آندومتر و ترمیم ⇜ افزایش ضخامت آندومتر ⇜ افزایش چین خوردگی ها، حفرات و اندوخته خونی آندومتر
ضخامت و پرخون شدن آندومتر در این زمان تحت تاثیر استروژن است.
سرعت رشد دیواره رحم از روز ۵ تا ۱۴ زیاد است (شیب تند) ولی از روز ۱۵ تا ۲۵ رشد با سرعت کمتری ادامه مییابد (شیب کند)مقایسه هورمون⇠ دراین زمان ⇐ ۱_ استروژن قطعا همواره بیشتر از پروژسترون ، ۲_ میزان LH قطعا همواره بیشتر از FSH
حداکثر هورمون استروژن در یک چرخه جنسی ⇜ روز ۱۳ از روز ۱۰ تا ۱۴ میزان ترشح استروژن یکباره افزایش پیدا میکند (که حداکثر آن برای روز ۱۳) ⇜ در نزدیکی روز ۱۴ این افزایش یکباره باعث باخوردی مثبت شده و مقدار ترشح LH و FSH از هیپوفیز بالا میرود در این هم رشد فولیکول داریم.
-
"تخمک گذاری (روز ۱۴)"
اول: به حداکثر رسیدن هورمون LH و FSH مربوط به این روز است ⇜ میبینید که حداکثر LH بیشتر از FSH است یعنی هردو در این روز به حداکثر میرسند ولی LH بیشتراست.
دوم: در این روز هم همچنان ۵خامت و پرخون شدن آندومتر را داریم ⇜ تحت اثر استروژن (اصلی است) بعد از تشکیل جسم زرد آرام آرام پروژسترون هم میآید.
سوم: پاره شدن فولیکول و رها شدن اووسیت ثانویه و وارد شدن آن به لوله فالوپ.
چهارم: در این روز (۱۴) پس از تخمک گذاری جسم زرد ایجاد میشود.
پنجم: مقایسه هورمون ⇠ دراین زمان (روز ۱۴ (تخمک گذاری)) ⇐ ۱_ استروژن قطعا بیشتر از پروژسترون، ۲_ LH قطعا بیشتر از FSH -
"۷ روز سوم (بعد از تخمک گذاری و تشکیل جسم زرد)"
اول: رشد و نمو دیواره رحم همچنان ادامه دارد ⇜ آندومتر ضخیم و پرخون میشود ⇜ در این زمان تحت تاثیر استروژن وپروژسترون
دوم: از روز ۱۴ (پس از تشکیل جسم زرد) ⇜ ترشح استروژن علاوه بر بخش قشری فوق کلیه از جسم زرد نیز ترشح میشود یعنی اینجا دیگر فولیکول ترشح کننده استروژن نیست (چون پاره شده و به جسم زرد تبدیل شد)
سوم: پس از تشکیل جسم زرد ⇜ پروژسترون هم از آن میزان ثابت در میآید و آرام آرام مسیر صعودی پیدا میکند.
چهارم: در روز ۱۴ (پس از تشکیل جسم زرد) ⇜ میزان استروژن رو به کاهش رفته (از بعد از قله روز ۱۳ رو به کاهش رفته) پروژسترون رو به افزایش رفته تا اینکه روز ۱۵ میزان این دوتا باهم برابر میشود (ولی روز ۱۴ تا قبل از روز ۱۵ استروژن بیشتر از پروژسترون است)
پنجم: بعد از برابر شدن در روز ۱۵ ⇜ هم استروژن و هم پروژسترون افزایش پیدا میکند ولی شیب افزایش پروژسترون بیشتر (تندتر) است ⇜ در این دوره از روز ۱۵ تا ۲۵ ⇜ پروژسترون بیشتر از استروژن است.
ششم: در روز ۲۱ پروژسترون به قلۀ خود درکل چرخه و دوره جنسی میرسد ⇜ روز ۲۱ حداکثر شدن پروژسترون
هفتم: استروژن هم رو به افزایش رفته و تقریبا روز ۲۲ به قله دوم خود در دوره جنسی میرسد ولی قله اول آن (روز ۱۳) بیشتر از این قله است و روز ۱۳ برای استروژن میزان حداکثری برای کل دوره است.
هشتم: از بعد از تشکیل جسم زرد (روز ۱۴) تا روز ۲۱ ⇜ جسم زرد تحت تاثیر LH ⇜ رشد میکند و فعالیت ترشحیاش افزایش مییابد.
نهم: افزایش استروژن و پروژسترون باعث بازخوردی منفی برای LH و FSH میشود ⇜ هم LH و هم FSH بعد از تخمک گذاری (روز ۱۴) روبه کاهش میروند ⇜ یعنی در این بازه (۱۴ تا ۲۱) LH و FSH رو به کاهش میروند.
دهم: مقایسه هورمون ها (در بازۀ ۱۴ تا ۲۱) ⇐ ۱_ بعد از روز ۱۵ پروژسترون همواره بیشتر از استروژن است، ۲_ LH قطعا بیشتر از FSH است."۷ روز چهارم (۲۱ تا ۲۸)"
در صورت عدم لقاح
اول: جسم زرد از روز ۲۱ تا اواخر لوتئال تحلیل میرود ⇜ درنتیجه ⇜ فعالیت ترشحیاش کاهش مییابد ⇜ در نهایت به جسم سفید تبدیل میشود.
دوم: آندومتر از روز ۲۱ تا ۲۵ در این دوره افزایش ضخامت (البته با سرعت کمتر نسبت به قبل ⇜ تحت تاثیر استروژن و پروژسترون) دارد ⇜ بیشترین قطر دیواره رحم (آندومتر): روز ۲۵ ⇜ از روز ۲۵ تا ۲۸ هم آندومتر ضخامتش کاهش مییابد.
سوم: ترشح استروژن (از روز ۲۲) و پروژسترون (از روز ۲۱) رو به کاهش میرود ⇜ شیب کاهش پروژسترون تندتر است.
چهارم: با کاهش ضخامت آندومتر (از روز ۲۵ تا ۲۸) دیوارۀ رحم نازک و عروق شکننده میشود ⇜ درنتیجه روز ۲۸ به بعد قاعدگی داریم (که شروع دوره جنسی بعدی است) ⇜ قاعدگی بعد از ۲۸ (پایان روز ۲۸)
پنجم: اووسیت ثانویه که میوز ۲ نداده (و دومین جسم قطبی هم تشکیل نشده و جایگزینی هم صورت نگرفته) ⇜ قاعدگی رخ میدها.
ششم: هورمون LH و FSH که از بعد از روز ۱۴ رو به کاهش رفتند ⇜ در این بازه (۲۱ تا ۲۸) ⇜ ابتدا از روز ۲۱ تا حدودا روز ۲۶ رو به کاهشاند و در این بازه (۲۱ تا ۲۶) LH بیشتر از FSH است ⇜ در روز حدودا ۲۵ LH همچنان رو به کاهش است ولی FSH رو به افزایش میرود و روز ۲۶ باهم برابر میشوند.
هفتم: FSH دیگر تا آخر (یعنی از ۲۶ تا ۲۸) بیشتر از LH است ⇜ البته LH هم در اواخر (حدودا روز ۲۷) کمی افزایش مییابد ولی شیب افزایش FSH خیلی تندتر است.
هشتم: روز ۲۶ استروژن و پروژسترون باهم برابر میشوند.
نهم: مقایسه هورمون ها (در بازۀ ۲۱ تا ۲۸)
۱_ برای LH و FSH
۱_ از ۲۱ تا ۲۶: LH بیشتر از FSH، روز ۲۶: باهم برابرند، روز ۲۶ تا ۲۸: FSH بیشتر از LH
2_ برای استروژن و پروژسترون
۱_ ۲۱ تا ۲۶: پروژسترون بیشتر از استروژن، روز ۲۶: باهم برابرند، ۲۶ تا ۲۸: استروژن بیشتر از پروژسترون -
"مقایسه درکل دورۀ فولیکولی (درصورت عدم بارداری)"
۱) استروژن در کل دورۀ فولیکولی بیشتر از پروژسترون است.
۲) استروژن درکل دورۀ جنسی ۲ قله دارد (روز ۱۳ (در دورۀ فولیکولی) و روز حدودا ۲۲ (در دورۀ لوتئال)) ⇜ قله حداکثری استروژن درکل چرخۀ جنسی مربوط به دورۀ فولیکولی (روز ۱۳) است ولی زمان حداکثر شدن استروژن در لوتئال است ⇜ منظور روز است.
۳) اوایل دورۀ فولیکولی FSH بیشتر از LH ⇜ روز ۶ باهم برابرند ⇜ بعد تا روز آخر دورۀ فولیکولی LH بیشتر از FSH است.
۴) در دو روز LH و FSH باهم برابر میشوند ⇐ ۱_ روز ۶ در دورۀ فولیکولی، روز ۲۶ در دورۀ لوتئال
۵) هورمون استروژن و پروژسترون ⇜ ۲ بار باهم برابر میشوند ⇐ ۱_ روز ۱۵ در مرحله لوتئال، ۲_روز ۲۶ در مرحله لوتئال.
۶) در دورۀ فولیکولی جسم زرد نداریم ⇐ ۱_ ترشح استروژن از فولیکول درحال رشد ⇜ بخش قشری غده فوق کلیه ، ۲_ ترشح پروژسترون ⇜ فقط از بخش قشری غده فوق کلیه
۷) رشد و تکثیر یاختههای فولیکولی فقط در دورۀ فولیکولی داریم ⇜ چون اصلا در مرحلۀ لوتئال فولیکول نیست (شده جسم زرد)
۸) در دورۀ فولیکولی هم کاهش ضخامت (۱ تا ۵) دیواره رحم را داریم و هم افزایش ضخامت ( ۵ تا ۱۴ تحت اثر استروژن) را داریم.
۹) هورمون LH از ابتدا تا تخمک گذاری رو به افزایش (در مرحله فولیکولی) ولی FSH در مرحلۀ فولیکولی بیشتر صعودی (افزایش یافتن) است ⇜ به عبارت دیگر FSH در بیشتر اوقات فولیکولی نزولی (رو به کاهش) است."مقایسه درکل دورۀ لوتئال"
۱) در کل دورۀ لوتئال در بیشتر اوقات پروژسترون از استروژن بیشتر است ⇜ در روزهای ۱۴ تا ۱۵ و ۲۶ تا ۲۸ استروژن از پروژسترون بیشتر است ⇜ در روز ۱۵ تا ۲۶ باهم برابرند ⇜ در روز ۱۵ تا ۲۶ پروژسترون از استروژن بیشتر است.
۲) برابرشدن استروژن و پروژسترون فقط در این مرحله است.
۳) حداکثر پروژسترون (قله ⇜ روز ۲۱) فقط در این دوره است.
۴) در این دوره LH و FSH تقریبا در بیشتر اوقات رو به کاهشاند ⇐ FSH ⇜ روز ۱۴ تا ۱۵ رو به کاهش، ۲۵ به بعد افزایش / LH ⇜ روز ۲۷ تا آخر (روز ۲۸) کمی افزایش
۵) به جز روز ۲۶ به بعد ⇜ در بقیه روزهای لوتئال ⇜ LH بیشتر از FSH ⇜ روز ۱۴ تا ۲۶ LH بیشتر ⇜ روز ۲۶ برابرند ⇜ روز ۲۶ تا ۲۸ FSH بیشتر
۶) حداکثر (قله) LH یا FSH برای تخمک گذاری است (تخمک گذاری نه جز لوتئال است نه جز فولیکولی)
۷) تشکیل جسم زرد ⇜ تحلیل جسم زرد ⇜ تشکیل جسم سفید ⇜ فقط مربوط به به مرحلۀ لوتئال است.
۸) بیشترین قطر دیوارۀ رحم (آندومتر) ⇜ روز ۲۵ ⇜ مربوط به مرحلۀ لوتئال
۹) در مرحلۀ لوتئال هم افزایش ضخامت دیواره (۱۴ تا ۲۵ تحت تاثیر استروژن و پروژسترون) داریم و هم کاهش ضخامت دیواره ( ۲۵ تا ۲۸)داریم. -
"نکات کلی"
درکل یک چرخۀ جنسی (در صورت عدم بارداری) ⇜ فقط در روزهای ۱۵ تا ۲۶ (پروژسترون بیشتر اب استروژن است) و در بقیه اوقات (کل مرحلۀ فولیکولی، تخمک گذاری، دورۀ قاعدگی، ۲روز آخر لوتئال) ⇜ استروژن بیشتر از پروژسترون است."ضخامت دیواره"
پایان روز ۲۸ به بعد و شروع دوره (قاعدگی) ⇜ ۲۵ تا ۲۸ (کاهش) ⇜ ۱۴ تا ۲۵ (استروژن + پروژسترون) روز ۵ تا ۱۴ (استروژن) (افزایش) ⇜ روز ۱ تا ۵ (کاهش)
ضخامت ⇐ ۱_ بیشترین ضخامت: روز ۲۵ (درمرحلۀ لوتئال)، ۲_کمترین ضخامت: حدود روز ۴ تا ۵ (درمرحلۀ فولیکولی)
درکل یک چرخۀ جنسی ⇐ ۱_ میزان حداکثر (قله) پروژسترون بیشتراز استروژن است، ۲_ میزان حداکثر (قله) LH بیشتر از FSH است"جسم زرد"
تبدیل به جسم سفید (اواخر دورۀ لوتئال) عدم ترشح ⇜ تحلیل (۲۱ تا آخر دورۀ لوتئال) کاهش ترشح ⇜ رشد جسم زرد تحت تاثیر LH (روز ۱۴ تا ۲۱) ترشح استروژن + پروژسترون ⇜ تخمگ گذاری (روز ۱۴) ⇜ تولید جسم زرد (روز ۱ تا ۱۴) جسم زرد قطعانیست
*برای روز ۱۴ اگر بعد از تخمگ گذاری باشد جسم زرد داریم اما اگر قبل ازتخمگ گذاری باشد جسم زرد نداریم.حداکثر ⇐ LH ⇜ روز ۱۴، FSH ⇜ روز ۱۴، استروژن ⇜ روز ۱۳، پروژسترون ⇜ روز ۲۱
"FSH"
در اواخر دورۀ قبل ⇜ کاهش هورمون جنسی (استروژن) ⇜ بازخوردی منفی (هم برای هیپوتالاموس که باعث افزایش هورمون آزاد کننده میشود هم برای خود هیپوفیزپیشین) ⇜ درنتیجه ⇜ افزایش ترشح FSH (از روز ۲۵ به بعد) ⇜ تا روز ۴ دورۀ بعدی (همچنان افزایش) ⇜ به علت افزایش میزان استروژن ⇜ بازخوردی منفی ⇜ کاهش ترشح FSH (از روز ۴ تا ۱۳) ⇜ روز ۱۴ (تخمگ گذاری) افزایش زیاد استروژن ⇜ بازخوردی مثبت ⇜ افزایش ترشح FSH (رسیدن به حداکثر) ⇜ پس از عمل تخمک گذاری به علت زیاد بدن استروژن ⇜ کاهش ترشح FSH (از روز ۱۴ تا ۲۵)"LH"
در اواخر دورۀ قبل ⇜ کاهش هورمون جنسی (استروژن) ⇜ بازخوردی منفی (هم برای هیپوتالاموس که باعث افزایش هورمون آزاد کننده میشود هم برای هیپوفیزپیشین) ⇜ درنتیجه ⇜ افزایش ترشح LH (روز ۲۷ اوایل دورۀ بعد) ⇜ به علت افزایش میزان استروژن ⇜ بازخوردی منفی ⇜ مانع افزایش LH میشود و در حد پایهای خون میماند ⇜ بعد به تدریج با شیب ملایم افزایش آن تندتر میشود (روز ۱۰ تا ۱۳) ⇜ روز ۱۴ (عمل تخمک گذاری): افزایش زیاد استروژن ⇜ بازخوردی مثبت ⇜ افزایش ترشح LH (رسیدن به حداکثرش) ⇜ پس از عمل تخمک گذاری به علت زیاد بودن استروژن ⇜ بازخوردی منفی ⇜ کاهش LH (از روز ۱۴ تا ۲۷)"در صورت انجام لقاح و بارداری:"
در مباحث و نکاتی که داشتیم تغییری درمرحلۀ فولیکولی و تخمک گذاری نداریم (مرحلۀ فولیکولی قبل از لقاح) ⇜ وگرنه بعد از اووسیت ثانویه در لوله فالوپ لقاح میدهد و زیگوت تشکیل میشود ⇜ تا پایان بارداری دیگه اصلا رشد فولیکول جدید، قاعدگی و... نداریم.
لقاح در مرحۀ لوتئال رخ میدهد به همین علت در روند لوتئال تغییر داریم
۱) در اواخر لوتئال (برای FSH روز ۲۵ و LH روز ۲۷) ⇜ افزایش مقدار نداریم و در مقدار کم میمانند تا فولیکول جدید رشد کند ⇜ برابری در روز ۲۶ نداریم.
۲)استروژن و پروژسترون بالا میمانند و افت نمیکنند ⇜ یعنی ⇜ پروژسترون از روز ۲۱ به بعد و استروژن از روز ۲۶ به بعد کاهش نمییابد ⇜ پروژسترون بالاتر از استروژن میماند و برابری در روز ۲۶ نداریم.
۳) حداکثر ضخامت آندومتر (روز ۲۵) تا آخر بارداری حفظ میشود (چون استروژن و پروژسترون کاهش نمییابند) و از روز ۲۵ به دیگر کاهش ضخامت نداریم ⇜ تخریب آندومتر و قاعدگی تا پایان بارداری نداریم.
۴) جسم زرد از روز ۲۱ به بعد تحلیل نمیرود و حفظ میشود و تا چندهفته به ترشحات خود ادامه میدهد (بعد از ان هم جفت) ⇜ در اواخر لوتئال تشکیل جسم سفید نداریم.
۵)در مرحلۀ لوتئال ⇜ با برخورد اسپرم و اووسیت ثانویه ⇜ اووسیت ثانویه وارد میتوز ۲ می شود و میتوز ۲ را کامل انجام میدهد ⇜ ایجاد تخمک و دومین جسم قطبی ⇜ لقاح تخمک و اسپرم ⇜ تشکیل زیگوت ⇜ زیگوت پس از انجام تقسیمات میتوز در لوله فالوپ در یکی از فرورفتگی های جدار رحم جایگزین میشود.
۶)تا پایان بارداری ⇜ مقایسه هورمون ها ⇐ ۱_ LH بیشتر از FSH
۲_ پروژسترون بیشتر از استروژن -
*درحالت طبیعی ممکن است دو اسپرم موفق به لقاح شوند و سپس تبدیل به جنین هم شوند (دوقلوی ناهمسان)
*در چند حالت ناباوری داریم یکی اینکه تعداد اسپرم کافیدنیست یکی هم اصلا تخمک آزاد نمیشود یکی هم لقاح موفق نداریم.
*تعداد لقاح به تعداد اسپرم ربطی ندارد.
*لایه داخلی دور اووسیت شفاف و ژلهای است.
*صرفا هر اسپرم تاژک داری توانایی حرکت ندارد. -
*بعد از تماس غشای اسپرم با اووسیت جدار لقاحی ایجاد میشود ⇜ جدا لقاحی در لایۀ داخلی ایجاد میشود .
*بعد از ایجاد جدار لقاحی هنوز هم اسپرمها میتوانند از لایه بیرونی رد شوند.
*مواد جدار لقاحی قبل از لقاح ساخته شده است.
غشای هسته ها (برای فرایند لقاح) ⇐ برای اسپرم ⇜ تجزیه، برای اووسیت ثانویه⇜ تجزیه (برای شروع میوز ۲)، برای تخمک ⇜ تشکیل، برای تخمک ⇜ تجزیه، برای زیگوت ⇜ تشکیل
*البته در پایان میوز ۲ ⇜ برای دومین جسم قطبی ⇜ تشکیل غشا داریم ولی خب از داستان لقاح دومین جسم قطبی بیرون است. -
*وقتی دو لقاح موفق هست امکان دارد بیش از ۲ اووسیت آزاد شده باشد و فقط دوتا از آنها موفق به لقاح شدهاند.
*در دو قلوی ناهمسان ممکن است دو جنسیت مختلف باشد اما در دوقلوی همسان قطعا باید هم جنسیت باشند.
*اگر دو قلویی هم جنسیت باشند الزاما همسان نیستند، اما اگر دوقلویی هم جنسیت نباشند قطعا ناهمسان هستند.
*هم سلول های حاصل از میتوز زیگوت در تشکیل بافت ها و اندام های جدید حضور ندارند.
*در دوقلوی همسان ما میتوانیم پدیده چسبندگی را ببینیم.
همسان (لقاح، اسپرم، زیگوت) ⇐ مرحله اول : تعداد بلاستوسیت به تعداد قلوها، تعداد تروفوبلاست به تعداد قلوها، تعداد توده های درونی به تعداد قلوها، تعداد کورین و آمنیون و حفرهی کوریونی وآمنیونی و کیسه زرده به تعداد قلوها، تعداد جفت به تعداد قلوها، تعداد لایه های زاینده تعداد قلوها ×۳
مرحله دوم: تعداد بلاستوسیت به تعداد قلوها، تعداد تروفوبلاست به تعداد قلوها، تعداد توده های درونی به تعداد قلوها، تعداد کورین و آمنیون و حفرهی کوریونی و آمنیونی و کیسه زرده به تعداد قلوها، تعداد جفت به تعداد قلوها، تعداد لایه های زاینده به تعداد قلوها×۳ -
*در بندناف سه رگ وجود دارد ⇜ ۲ سرخرگ و یک سیاهرگ
*در سرخرگ بندناف خون تیره است و خون سیاهرگ روشن است.
مواد تغذیهای (O2. موادمغذی....) ⇜ در گردش خون مادر (از آئورت) ⇜ رگ های رحم می ریزد ⇜ اطراف زوائد انگشتی ⇜ انتقال مواد تغذیهای(بیشتر از انتشار) ⇜ وارد رگ های درون زوائد میشود ⇜ سیاهرگ های بندناف ⇜ جنین ⇜ مواد دفعی جنین ⇜ ۲ سرخرگ بند ناف (خون تیره) ⇜ رگ های درون زوائد ⇜ انتقال به خون (نادری) اطراف زوائد (بیشتر از انتشار) ⇜ وارد گردش خون مادر میشود ⇜ دفعتبادل: ۱_ از جنین به مادر ⇜ مواد دفعی (CO2. مواد زائد نیتروژن دار)
۲_ از مادر به جنین ⇐ ۱_مواد مفید ⇜ مغذی: گلوکز، آمینواسید_ویتامین ها, گازی: O2, بغضی پادتن ها: برای حفاظت از جنین
۲_مواد غیر ضروری مضر ⇜ عوامل بیماری زا: مانند HIV, موادمضر: نیگوین_کوکائین/_الکل, بعضی داروها
*مادران باردارممکن است تا پایان هفته چهارم بعد از لقاح هنوز از بارداری خود مطلع نباشند. -
آقا⇐ بلوغ ⇜ اسپرماتوگونی (نزدیک سطح لوله اسپرم ساز) ⇜ میتوز ⇜ اسپرماتوسیت اولیه ⇜ میوز ۱ ⇜ اسپرماتوسیت ثانویه ⇜ میوز ۲، تمایز ⇜ اسپرماتید ⇜ اسپرم ⇜ از بیضه خارج ⇜ لوله اپیدیدیم ⇜ لوله اسپرم بر ⇜ حین عبور از کنار و پشت مثانه ⇜ یک جفت وزیکول سمینال ⇜ ۲ مجرای اسپرم بر، در زیر مثانه ⇜ وارد پروستات ⇜ میزراه ⇜ یک جفت غده پیازی میزراهی متصل به میزراه ⇜ انزال ⇜ مایع منی حاصل اسپرم ها ⇜ واژن ⇜ گردن رحم ⇜ رحم ⇜ در لوله فالوپ ⇜ رسیدن اسپرم و اووسیت ثانویه بهم ⇜ عبور اسپرم با فشار لایه خارجی اووسیت ثانویه ⇜ حین عبور ⇜ کیسه آکزوزوم پاره ⇜ آنزیم های هضم کننده ⇜ تجزیه لایه داخلی (همان بخش نفوذ) ⇜ تماس غشای اسپرم و اووسیت ⇜ ادغام غشای اسپرم و اووسیت + تشکیل جدار رحمی ⇜ ورود سر اسپرم به اووسیت ثانویه ⇜ اووسیت ثانویه میوز۲ را کامل میکند، تجزیه پوشش هسته تخمک و رها شدن ۲۳ کروموزوم هاش به سیتوپلاسم ⇜ اختلا کروموزوم ها ⇜ تشکیل غشا دور هسته جدید ⇜ زیگوت ⇜ توده ۲ یاختهای ⇜ توده ۴ یاختهای ⇜ توده ۸ یاختهای ⇜ مورولا (۱۶ یاختهای) ⇜ وارد رحم ⇜ بلاستوسیت ⇜ جایگزینی ⇜ تشکیل کوریون و آمنیون ⇜ ایجاد جفت و بندناف و ترشح HCG (تشکیل جسم زرد)
خانم⇐ اووگونی ⇜ میتوز ⇜ اووسیت اولیه ⇜ میوز ۱ ⇜ در پروفاز ۱ متوقف ⇜ بلوغ ⇜ حداکثر غلضت استروژن (روز ۱۳)، حداکثر غلضت LH و FSH (روز ۱۴) ⇜ میوز ۱ کامل میشود ⇜ تشکیل اووسیت ثانویه (و اولین جسم قطبی) ⇜ تخمک گذاری (روز ۱۴) ⇜ تشکیل جسم زرد ⇜ اووسیت ثانویه خارج شده از فولیکول ⇜ حرکات زوائد انگشت مانند قسمت شیپور فالوپ ⇜ وارد لوله فالوپ⇜ اووسیت ثانویه با همراه سلول های باقی مانده فولیکولی ⇜ با حرکات (زنش مژک های دیوارۀ لوله رحم + انقباض ماهیچه صاف دیواره ⇜ به سمت رحم حرکت میکند. -
نکات متنی بالای صوت نگاری ⇐ ۱_همزمان ⇜ تشکیل جفت در لایه های زاینده ⇜ ابتدا رگ های خونی و روده ⇜ سپس ⇜ جوانه های دست و پا
۲_ زمانی ها ⇜ انتهای ماه اول: اندام های اصلی شروع به تشکیل _ آغاز ضربان قلب، انتهای ماه دوم: همۀ اندام شکل مشخص میگیرند، انتهای ماه سوم (انتهای سه ماهه اول): مشخص شدن اندام های جنسی _ جنین دارای ویژگی های بدنی قابل تشخیص، انتهای سه ماهه دوم و سوم: به سرعت رشد جنین _ شروع عمل اندام ها -
*صد در صد در تولید مثل جنسی دونفر نقش ندارند معمولا اینطور است.
*لقاح خارجی را در اکثر ماهی ها میتوان دید نه همه ماهی ها. برخی از ماهیها لقاح داخلی دارند.
*لقاح خارجی را در بی مهرگان و مهره داران میشود دید نه همۀ آنها.
*همۀ حشرات لقاح داخلی دارند.
*لقاح خارجی فقط در آب انجام میشود اما لقاح داخلی هم میتواند درخشکی باشد هم در آب.
*جانوری که توانایی زندگی در خشکی را دارد میتواند لقاح خارجی بدهد (دوزیستان).
*همۀ سخت پوستان لقاح داخلی دارند.
*لقاح در بدن هرکدام انجام شود گامت همان فرد ازدبدن خارج نمیشود.
*هرجایی که بحث گامت هست اسپرم توانایی حرکت دارد و تخمک توانایی حرکت نداردوو اندوخته غذایی با تخمک است.
انواع لقاح ⇐ ۱_ داخلی ⇜ نوع جانور براساس مهره: هم مهره دار و هم بی مهره، نوع جانور براساس محل زیست: هم آبزی هم خشکی زی، محل انجام لقاح : هم در خشکی هم در آب، محل تسکیل زیگوت: معمولا در بدن ماده، خروج گامت: معمولا فقط نر، استفاده از اندوخته غذایی تخمک (چندروز اول): +، گامت هاپلوئید: +، حفاظت و تغذیه جنین: +
۲_ خارجی ⇜ نوع جانور براساس مهره: هم بی مهره هم مهره دار، نوع جانور براساس محیط زیست: هم آبزی هم خشکی زی، محل نجام لقاح: فقط آب، محل تشکیل زیگوت: فقط در آب، خروج گامت: هم نر هم ماده، استفاده از انداخته غذایی تخمک (چندروز اول): +، گامت هاپلوئید: +، حفاظت و تغذیه جنین: _ -
*بکرزایی را هم در مهره داران هم در بی مهره ها میتوان دید.
*به طور معمول همۀ گامت ها توانایی تقسیم ندارند اما ممکن است گامت توانایی تقسیم هم داشته باشد.
*اسپرم (گامت نر) هرگز توانایی تقسیم ندارد.تخم گذارها ⇐ ۱_ لقاح داخلی ⇜ (پرندگان، خزندگان، پستاندار تخم گذار (پلاتیپوس) (مهرهداران))
۲_ لقاح خارجی ⇜ (دوزیستان ماهی ها (نه همه) (مهره داران)) بی مهرگان آبزی (بسیاری)
