هر آنچه باید دربارهی رشتهی زیستفناوری / بیوتکنولوژی بدانیم
-
زیستفناوری
%(#131166)[اینکه بتوان ژن یک موجود را به موجود دیگر انتقال داد و با ترکیب آنها موجودی با ویژگیهای جدید درست کرد در صنایع دارویی، غذایی، پزشکی، شیمیایی و کشاورزی کاربرد دارد. فارغالتحصیلهای رشتهی زیستفناوری این دانش و مهارت را دارند. آلا در این تاپیک صفر تا صد رشتهی زیستفناوری، تاریخچه، کاربردها، نحوهی پذیرش و گرایشهای مقطع ارشد آن را برای شما توضیح میدهد.]
سلام؛ امروز میخواهیم دربارهی رشتهی زیستفناوری یا همان بیوتکنولوژی صحبت کنیم که رشتهای نسبتا جدید در کشور و علمی نوین در دنیاست. شاید شنیده باشید که قرن 21 قرن بیوتکنولوژی نامگذاری شده و یادم است استادم میگفت: " این روزها به کشوری میگن پیشرفته که توی بیوتکنولوژی حرفی برای گفتن داشته باشه نه اینکه لزومأ بتونه سلاح جنگی بسازه، چراش هم واضحه، الان خیلی راحتتر از جنگ با توپ و تانک میشه یک ویروس یا باکتری رو توی آزمایشگاه ساخت و یک دنیا رو درگیرش کرد!" مثل همین کرونا که بحث درموردش زیاده ...
گرایشهای مختلف زیستفناوری کاربردهای گستردهای در حوزههایی متنوع مثل پزشکی، محیط زیست، صنعت و ... دارد. دوستان رشتهی تجربی که سال دوازدهم رو پشت سر گذاشتند دانش مختصری را از بیوتکنولوژی در فصل شیرین و جذاب "فناوریهای نوین زیستی" یعنی فصل 7 دوازدهم بهدست آوردند.
بیوتکنولوژی چیست؟
بیوتکنولوژی استفاده از زیستشناسی برای حل مشکلات و تولید محصولات مفید است! در واقع زیستفناوری مجموعهای از روشهاست برای تولید، تغییر و اصلاح فراوردهها، بهتر کردن نژاد گیاهان و جانواران و تولید میکرواورگانیسمهای (موجودات ریز میکروسکوپی) خاص برای کاربردهای ویژه.کلمهی بیوتکنولوژی از چه زمانی و با چه کاربردی وارد زندگیمان شد؟
در زمانهای بسیار دور مردم برای بهتر کردن کیفیت زندگی خود مثل تهیه و نگهداری طولانی مدت مواد غذایی همچون نان و محصولات لبنی از جمله پنیر و ... از میکروارگانیسمها استفاده میکردند. در دنیای امروزی چنین فرآیندهایی نمیتوانند معنی کامل و دقیقی از بیوتکنولوژی ارائه بدهند. در واقع این اصطلاح برای اولین بار به طور گسترده در فناوریهای سلولی و مولکولیای که اواخر دهههای 1330 تا 1340 شمسی شروع به کار کردند، جایگاه خودش را پیدا کرد. در همین زمان بود که دو شرکت دارویی برای تجاری سازی تکنولوژی DNA نوترکیب با هم ادغام شدند و محصولاتی بر پایهی مهندسی ژنتیک تولید کردند که مصارف پزشکی و محیط زیستی داشتند. بنابراین در ابتدا، بیوتکنولوژی در DNA نوترکیب خلاصه میشد.زیستفناوری چه درستاوردهایی برایمان داشته است؟
اولین دستاوردهای این علم نوین، تولید مولکولهای درمانیِ طبیعی از منابعی مثل پلاسما، اندامهای حیوانات و جسد انسان بود. با این حال امروزه محققان زیستفناوری به دنبال کشف و بررسی علتهای یک بیماری در سطح مولکولی هستند. یکی از نتایج این فعالیتها میتواند تولید پروتئینهای درمانی برای نقصهای ژنتیکی باشد. از دیگر دستاوردهایی که در قرن بیستم رخ نمایان کرد توسعهی داروهای آنتی بیوتیک برای جلوگیری از پیشرفت بیماریها بود.
شاید برای شما جالب باشه که بدانید اولین محصولی که به کمک مهندسی ژنتیک ساخته شد و مورد تایید سازمان غذا و دارو (FDA) قرار گرفت چیزی نبود جز انسولین و بعد از آن بود که داروهای پروتئینی ِمهندسی شده از قبیل هورمون رشد، عوامل انعقادی، اینترفرونها و... در جهان تجاری شدند.کاربردهای زیستفناوری چیست؟
بیوتکنولوژی کاربردهای بسیار بسیار زیادی دارد و معمولأ در چهار دستهی اصلی طبقهبندی میشود: پزشکی، صنعت، دریایی، محیطی. البته شاخههای دیگری مثل کشاورزی و میکروبی و اقتصاد و ... هم دارد. با هم چند مثال ببینیم:
کاربرد زیستفناوری در پزشکی: فناوری نانو (ساختارهای میکروسکوپیای که وارد بدن میشوند)، شبیهسازهای سلول بنیادی که برای جایگزینی سلولهای مرده یا معیوب با نوع سالم استفاده میشود، تولید واکسن، تولید داروها، ژن درمانی، کشت بافت و ...
کاربرد زیستفناوری در صنعت: تولید آنزیمهای بیولوژیکی مثل کاتالیزورها، آنزیمهای پاکسازیکنندهی محیط، آنزیمهای تبدیل کنندهی آلایندهها به مواد شیمیایی بی ضرر و روشهای جداسازی و خالصسازی محصولات زیستی و ...
کاربرد زیستفناوری در کشاورزی: تولید هورمون رشد برای گاوهای شیرده به منظور تولید شیر بیشتر، تولید گوجهفرنگیهایی با ماندگاری بیشتر، ساخت کودها و علفکشها، درمان بیماریهای گیاهی مثل تومرهای گیاهی و ...چطور در دانشگاه لیسانس بیوتکنولوژی بگیریم؟
برای اینکه بتوانید در دانشگاه لیسانس بیوتکنولوژی بگیرید باید در یکی از رشتههای ریاضی یا تجربی دیپلم گرفته باشید. داوطلبان کنکور ریاضی و تجربی بعد از قبولی در این رشته، 135 واحد درسی (22 عمومی – 21 پایه – 81 تخصصی – 11 اختیاری) پیش رو دارند که باید حداقل در 4 و حداکثر در 5 سال سپری کنند.دانشجویان مقطع کارشناسی رشتهی بیوتکنولوژی چه درس هایی را در دانشگاه میخوانند؟
دیدن جدول واحدهای درسی باعث میشود دید ما نسبت به یک رشته باز شود و بدانیم با چه رشتهای سر و کار داریم:
کدام دانشگاهها رشتهی بیوتکنولوژی را در مقطع کارشناسی پیوسته ارائه میدهند؟
%(#ff0000)[علاوه بر دانشگاهها و موسسات داخل جدول، دانشگاه پیام نور هم این رشته را ارائه میدهد.]
زیستفناوری چه گرایشهایی در مقطع کارشناسی ارشد دارد؟
فارغ التحصیلان کارشناسی رشتهی بیوتکنولوژی میتوانند برای ادامه تحصیل در مقطع ارشد، یکی از گرایشهای زیر را انتخاب کنند:-
مهندسی بهداشت محیط
-
ژنتیک انسانی
-
علوم بهداشتی در تغذیه
-
ایمنی شناسی پزشکی
-
علوم تغذیه ( کسانی که رشته تحصیلی دوران کارشناسی آنها غیر از علوم تغذیه بوده بعد از فارغ التحصیلی از مقطع ارشد رشتهی تغذیه، کد نظـام پزشـكی و پرونده كار نخواهند داشت.)
منابع:
britannica.com
ashrafi.ac.ir
sanjeshp.ir
دانش-آموزان-آلاء تجربیا ریاضیا -
-
ممنون از مطالب مفید و با ارزشتون
عالی بود دمتون گرم -
این پست پاک شده!
