در این مقاله از مقایسه فیزیک دهم و فیزیک ۲(دوم دبیرستان نظام قدیم) به تفکیک رشته های ریاضی-فیزیک و تجربی و فصل به فصل شروع میکنیم و در نهایت به جمع بندی در خصوص تغییرات کلی میرسیم.
در فصل ۱ کتاب فیزیک دهم نسبت به فصل ۱ کتاب فیزیک ۲ مباحثی مانند مدل سازی، تخمین، دقت و خطا و چند پیشوند یکای اندازهگیری اضافه شده است و مبحث چگالی به این فصل منتقل شده است. بزرگترین تغییر این فصل حذف شدن برآیند و تفاضل برداری است که البته به مرور داوطلبان آن را خواهند آموخت و این مبحث از مباحث پایه ای است و برای هر دانش آموز در هر سطحی لازم است.
فصل ۴ فیزیک ۲ نظام قدیم و فصل ۲ فیزیک دهم تقریباً مشترک هستند و تغییر چندانی نداشته اند در فصل ۳ فیزیک دهم نسبت به فصل ۵ فیزیک ۲ میتوان به حذف شدن اصل پاسکال و اضافه شده مباحثی مانند: نانو، اصل ارشمیدس، حرکت براونی و اصل مهم برنولی اشاره کرد.
فصل ۴ فیزیک دهم نسبت به فصل ۶ فیزیک ۲ مباحثی مانند: درجه فارنهایت و فرمول تبدیل درجه سلسیوس به فارنهایت تعریف مدل و قانون آووگادرو را اضافه تر دارد.
در کتاب فیزیک دهم رشته ریاضی فصل ۵ نسبت به فصل ۱ فیزیک ۳ (سوم دبیرستان) نظام قدیم فقط یخچال کارنو را اضافه تر دارد و سایر مباحث تقریباً مشترک هستند.
با توجه به تفاوت های که بین کتاب های درسی یازدهم و دوازدهم در دو رشته ریاضی و تجربی وجود دارد بهتر است دو رشته را جداگانه بررسی کنیم
ابتدا تفاوت فیزیک نظام قدیم و جدید را در کتاب یازدهم تجربی بررسی میکنیم:
در فصل ۱ نسبت به فصل مشابه کتاب نظام قدیم شاهد حذف مباحثی مانند حذف رابطه ی محاسبه ی چگالی سطحی بار و مانند رشته ریاضی شاهد حذف به هم بستن خازن ها هستیم.
در فصل ۲ نیز مانند کتاب ریاضی استاندارد های مهندسی سیم ها حذف شده است علاوه بر آن مبحث تغییر مقاومت با دما نیز حذف شده است.
فصل ۳ فیزیک یازدهم تجربی ترکیبی از فصل ۳ و ۴ فیزیک ۳ رشته تجربی (نظام قدیم) است. اما در این فصل شاهد حذف فرمول محاسبه میدان مغناطیسی در مرکز حلقه نیز هستیم. مانند رشته ریاضی در این فصل فرمول های میدان حاصل از سیم راست، نیروی وارد بر دو سیم حامل جریان و روابط لحظه ای کمیت ها حذف شده اند.
در فصل ۱ فیزیک دوازدهم ریاضی نسبت به فصل حرکت شناسی کتاب دوازدهم رشته ریاضی میتوان به منتقل شدن مفاهیم اولیه حرکت از فیزیک ۲ به این فصل همچنین حذف حرکت در صفحه و حرکت پرتابی اشاره کرد ؛از سقوط آزاد نیز فقط حرکت در راستای قائم بدون سرعت اولیه در کتاب درسی مطرح شده است.
فصل دینامیک شاهد تغییراتی مانند حذف شدن مباحث سطح شیب دار، شیب عرضی جاده و مسائل کار و انرژی در حرکت دایره ای هستیم.
حال به بررسی تغییرات فیزیک نظام جدید رشته ریاضی میپردازیم:
در فصل ۱ فیزیک یازدهم شاهد انتقال مفاهیم اولیه الکتریسیته ساکن مثل بار،الکتروسکپ و… از فیزیک ۱ (اول دبیرستان)نظام قدیم به این فصل هستیم همچنین یکی از مهمترین تغییرات فیزیک نظام جدید یعنی حذف مبحث به هم بستن خازن ها را شاهد هستیم. (لازم به ذکر است که در آزمون سراسری سال ۹۸ نظام جدید احتمال طرح سوال از مبحث R/C وجود دارد که تا حدودی به مبحث حذف شده ارتباط دارد.)
در فصل ۲ کتاب فیزیک یازدهم ریاضی نسبت به فصل ۳ کتاب فیزیک ۳ شاهد اضافه شدن مبحث مقاومت های خاص و دیود ها هستیم همچنین مباحثی مانند استاندارد های مهندسی سیم ها و مدار های چند حلقه حذف شده است.(احتمال طرح سوال از مدار های چند حلقه در آزمون سراسری ۹۸ وجود دارد.)
در فصل مغناطیس تغییراتی مانند حذف فرمول محاسبه میدان حاصل از سیم راست و به تبع آن نحوه محاسبه نیروی وارد بر دو سیم حامل جریان حذف شده است.
در فصل القای الکترومغناطیس شاهد حذف رابطه القای متقابل هستیم؛ همچنین به علت این که دانش آموزان نظام جدید در مقطع دوازدهم با مشتق آشنا میشوند؛ مقادیر لحظه ای کمیت های این فصل حذف شده اند.
در فصل ۳و۴ فیزیک ۱۲ ریاضی که مطالب فصل های ۳، ۴، ۵ و۶ فیزیک پیش دانشگاهی رشته ریاضی را شامل میشود میتوان به اثبات معادله مکان زمان نوسانگر با نسبت مثلثاتی کسینوس و حذف مباحث معادله سرعت و شتاب نوسانگر، تابع موج، آنتن، فرمول سرعت صوت در گازها، فرمول های انرژی و توان موج و فرمول های اثر دوپلر اشاره کرد؛ همچنین جدول کاربردها و نحوه تولید و آشکار سازی امواج الکترومغناطیس(که قبلاً منبع تست های آزمون سراسری بود) حذف شده و به صورت خیلی محدود تر بیان شده است. در فصل ۴ شاهد اضافه شدن مباحث قوانین شکست و بازتاب نور ، ضریب شکست، رابطه ی اسنل، پراش، پاشندگی، نور و تشدیدگر هلمهولتز هستیم.
در فصل آشنایی با فیزیک اتمی فقط شاهد حذف قسمت تابش گرمایی از کتاب نظام قدیم هستیم.
در فصل ۶ فیزیک دوازدهم رشته ریاضی قسمت رسانا ها و نیم رسانا ها حذف شده و همجوشی هسته ای به این فصل اضافه شده است.
در فصل حرکت شناسی کتاب دوازدهم تجربی نسبت به فصل مشابه شاهد حذف کامل سقوط آزاد و حرکت در صفحه هستیم همچنین به علت تدریس نشدن مشتق روابط لحظه ای به صورت مستقیم بیان نشده اند. همچنین در دینامیک میتوان دید که سطح شیب دار، شیب عرضی و حرکت دایره ای حذف شده اند.
کمی بیشتر از تغییرات فیزیک نظام جدید رشته تجربی:
فصل ۳ فیزیک دوازدهم تجربی که شامل مباحث فصل های ۳، ۴، ۵ و۶ فیزیک پیش دانشگاهی رشته تجربی است تغییراتی مانند: حذف معادله ی سرعت و شتاب نوسانگر، تابع موج، فرمول انرژی و توان موج، سرعت صوت در گاز ها، لوله های صوتی و اضافه شدن مباحث قوانین شکست و بازتاب، ضریب شکست، پاشندگی نور و اثر دوپلر (بدون فرمول) را تجربه کرده است.
در فصل آشنایی با فیزیک اتمی و هسته ای که شامل مباحث فصل ۷و ۸ فیزیک پیش دانشگاهی تجربی است شاهد حذف مباحث پایستگی انرژی در فتوالکتریک، معادله فتوالکتریک، فرمول بسامد آستانه فتوالکترون ها و نظریه تابش هستیم.
جمع بندی تغییرات فیزیک نظام جدید در یک کلام:
در کتاب درسی نظام جدید مباحثی اضافه شده اند اما حذف برخی مباحث تست خیز مانند:آینه ها و عدسی ها، اصل پاسکال، به هم بستن خازن ها، سقوط آزاد، تابع موج، فرمول های اثر دوپلر و … باعث شده اند که در مجموع بتوان سطح کتاب درسی نظام جدید را پایین تر و ساده تر از کتاب درسی نظام قدیم ارزیابی کرد.
منبع :
https://takraghamia.ir/تفاوت-فیزیک-نظام-قدیم-و-جدید/
https://takraghamia.ir/تغییرات-فیزیک-نظام-جدید/
